برای اغلب جواهرها، به‌ویژه انگشتر، دستبند و قطعه‌های نگین‌دار که هر روز استفاده می‌شوند، طلای ۱۸ عیار انتخاب منطقی‌تری است، چون طلای ۲۴ عیار برای استفادهی روزمره بیش از حد نرم است. طلای ۲۴ عیار خالص‌تر است، ولی خلوص بیشتر به معنی دوام بیشتر نیست. این مقاله تفاوت دو عیار را از نظر ساخت جواهر مقایسه می‌کند و توصیه‌ی سرمایه‌گذاری نیست.
عیار یعنی چه؟
عیار نشان می‌دهد از هر ۲۴ قسمت قطعه، چند قسمت طلای خالص است. طلای ۲۴ عیار تقریباً طلای خالص است. طلای ۱۸ عیار ۱۸ قسمت طلا و ۶ قسمت فلز دیگر دارد، یعنی ۷۵ درصد طلای خالص. در نشانگذاری هم عیار ۱۸ را معمولاً با عدد ۷۵۰ (یعنی ۷۵۰ در هزار) نشان می‌دهند.
فلز مخلوط‌شده را آلیاژ می‌گویند. آلیاژ علاوه بر استحکام می‌تواند رنگ طلا را هم تغییر دهد، مثلاً برای طلای سفید یا رزگلد.
مقایسه‌ی دو عیار
| ویژگی | طلای ۱۸ عیار | طلای ۲۴ عیار |
|---|---|---|
| خلوص | ۷۵ درصد طلای خالص | تقریباً طلای خالص |
| سختی | مقاومتر، چون آلیاژ دارد | بسیار نرم |
| دوام در استفادهی روزانه | مناسب | خط و تغییر شکل ساده |
| نگه‌داشتن نگین | مناسب | ضعیف |
| رنگ | بسته به آلیاژ زرد، سفید یا رزگلد | زرد پررنگ‌تر |
| قیمت هر گرم | کمتر | بیشتر، چون طلای خالص بیشتری دارد |
چرا ۲۴ عیار برای جواهر کمتر استفاده میشود؟
طلای خالص نرم است. انگشتری که هر روز با دست در تماس است با ضربه یا فشار کوچک خم میشود یا روی سطحش خط میافتد. در قطعه‌های نگین‌دار هم پایه‌هایی که نگین را نگه می‌دارند باید محکم بمانند، وگرنه نگین سست میشود. آلیاژ طلا را مقاومتر می‌کند و برای همین جواهر روزمره را بیشتر با ۱۸ عیار می‌سازند.
کدام عیار برای کدام قطعه؟
| نوع قطعه | عیار مناسب‌تر | دلیل |
|---|---|---|
| انگشتر و حلقه‌ی روزمره | ۱۸ عیار | مقاومت در برابر خم‌شدن و خط |
| قطعه‌ی نگین‌دار | ۱۸ عیار | نگه‌داشتن محکم‌تر نگین |
| دستبند و گردنبندی که مدام حرکت می‌کند | ۱۸ عیار | اتصال‌ها زود نمی‌شکنند |
| قطعه‌ی سبک و کم‌استفاده (مثلاً آویز) | بسته به سلیقه | خطر خم‌شدن کمتر است |
این جدول راهنمای کلی است. اگر طرح خاصی دارید، نوع آلیاژ و عیار را با کارشناس طراحی در میان بگذارید.
قیمتگذاری در زرتراش
فرمول قیمت زرتراش بر پایهی نرخ لحظهای هر گرم طلای ۱۸ عیار است: وزن طلا ضربدر این نرخ، بهاضافه اجرت ساخت و مالیات قانونی. این فرمول و دو سطر فاکتور را در مقاله‌ی اجرت ساخت طلا چقدر است و چطور محاسبه میشود؟ توضیح داده‌ایم. اگر می‌خواهید بدانید با بودجه‌ی مشخص چند گرم طلا می‌توان ساخت، مقاله‌ی با بودجه‌ی مشخص چند گرم طلا می‌توان ساخت؟ را بخوانید.
عیار قطعه را چطور بررسی کنیم؟
همراه هر سفارش، شناسنامهی ساخت و فاکتور رسمی داده میشود که عیار و وزن دقیق در آن ثبت شده است. این‌ها را با نشانگذاری روی قطعه و وزن واقعی مقایسه کنید. اگر عیار، وزن یا کیفیت ساخت با فاکتور مغایرت داشته باشد، پس از بررسی کارشناسی امکان بازگشت طلا یا وجه فراهم میشود. جزئیات را در صفحهی اعتماد به زرتراش ببینید.
جمع‌بندی
برای جواهری که قرار است هر روز بپوشید، ۱۸ عیار تعادل بهتری بین دوام و ارزش طلا دارد. ۲۴ عیار برای قطعه‌هایی که تغییر شکل نمی‌دهند می‌تواند گزینه باشد، ولی برای انگشتر و قطعه‌ی نگین‌دار معمولاً مناسب نیست. برای دیدن نمونه‌ی قطعه‌های ساخته‌شده، طرح‌ها را ببینید و اگر طرح مشخصی دارید، درخواست طراحی ثبت کنید.
