طلایی که به دست مشتری می‌رسد، پیش از آن چند مرحله را پشت سر گذاشته: آلیاژسازی تا عیار مشخص، شکلگیری (با قالب یا ساخت دستی)، نصب نگین در صورت نیاز، و پرداخت و صیقل نهایی. هر مرحله روی دوام و ظاهر نهایی قطعه اثر می‌گذارد.
مرحلهی اول: آلیاژسازی تا عیار مشخص
طلای خام ذوب و با فلزهای دیگر (مثل نقره یا مس) مخلوط میشود تا به عیار موردنظر (معمولاً ۱۸ عیار برای جواهر روزمره) برسد. این آلیاژ هم استحکام میدهد و هم رنگ نهایی طلا (زرد، سفید یا رزگلد) را تعیین میکند. دلیل اینکه چرا عیار پایین‌تر معمولاً مقاوم‌تر است را در مقاله‌ی طلای ۱۸، ۲۱ یا ۲۴ عیار؟ می‌خوانید.
مرحلهی دوم: شکلگیری قطعه
بسته به طرح، دو مسیر رایج وجود دارد:
- قالبگیری (ریخته‌گری): طرح ابتدا به‌صورت موم یا مدل سه‌بعدی ساخته میشود، سپس قالب از روی آن گرفته و طلای مذاب داخل آن ریخته میشود. این روش برای طرح‌های پیچیده یا تکرارشونده مناسب‌تر است.
- ساخت دستی: طلاساز مستقیم روی فلز کار میکند؛ چکش‌کاری، برش و مخراج‌کاری برای طرح‌هایی که جزئیات خاص یا تنظیم دقیق دارند.
مرحلهی سوم: نصب نگین (در صورت وجود)
اگر طرح نگین دارد، پایههای نگه‌دارنده از قبل در طراحی پیش‌بینی شده‌اند. نگینها در این مرحله داخل پایه‌ها قرار گرفته و با فشار یا خم‌کردن لبه‌های فلزی محکم میشوند. دقت این مرحله روی عمر نگین‌داری قطعه اثر مستقیم دارد.
مرحلهی چهارم: پرداخت و صیقل نهایی
سطح قطعه با سمباده و پولیش صیقل داده میشود تا خراش‌های ساخت از بین برود و براقی نهایی به دست بیاید. در این مرحله همچنین کیفیت ساخت و تطابق با طرح تأیید‌شده بررسی میشود.
کنترل کیفیت و مدارک نهایی
بعد از پرداخت نهایی، عیار و وزن دقیق قطعه اندازه‌گیری و در شناسنامهی ساخت و فاکتور رسمی ثبت میشود. این مدارک، همراه با انگ روی قطعه، مرجع اصلی برای تأیید اصالت و مشخصات قطعه‌اند؛ چک‌لیست کامل بررسی را در مقاله‌ی اصالت طلا را چطور بررسی کنیم؟ می‌خوانید.
جمع‌بندی
از آلیاژ تا پرداخت نهایی، هر مرحله روی دوام، وزن و ظاهر قطعه اثر می‌گذارد؛ برای همین هزینه‌ی اجرت ساخت هم از همین مراحل می‌آید، نه فقط از وزن طلا. جزئیات محاسبه‌ی اجرت را در مقاله‌ی اجرت ساخت طلا چقدر است و چطور محاسبه میشود؟ می‌خوانید. برای دیدن نمونه‌ی قطعههای ساخته‌شده، طرح‌ها را ببینید و برای شروع، درخواست طراحی ثبت کنید.
